آشنایی با مولتی پلیر و انواع آن
مولتی پلایر یا مولتی پلیر ابزاری است که در محیطهای صنعتی و پروژههای سنگین، برای افزایش نیروی گشتاور مورد استفاده قرار میگیرد. این دستگاه نهتنها فرآیند کار را تسهیل و سرعت میبخشد، بلکه دقت و ایمنی را نیز به طرز قابل توجهی افزایش میدهد. در نتیجه به کمک این دستگاه، میتوان حداکثر عملکرد را با حداقل نیروی انسانی به دست آورد و از خستگی و آسیبهای احتمالی جلوگیری کرد.
مولتی پلیر چیست؟
مولتی پلیر ابزاری تخصصی است که توانایی چند برابر کردن نیروی گشتاور را دارد. از اینرو این ابزار بیشتر برای باز و بسته کردن پیچها، مهرهها و بستهایی که به نیروی گشتاور زیاد نیاز دارند، مورد استفاده قرار میگیرد. لازم به ذکر است که نیروی گشتاور عامل کلیدی در چرخش اجسام حول محور مشخص بوده و هر وسیلهای که در ساختار خود دارای پیچ و مهره است، به این نیرو نیاز دارد. لذا در بسیاری از صنایع و مشاغل مختلف بهعنوان ابزاری ضروری شناخته میشود.
عملکرد مولتیپلایر
مولتیپلایر نیروی گشتاور را که بهواسطهی حرکت تعدادی چرخدنده ایجاد میشود، از طریق ترکمتر به سرِ پیچ یا مهره منتقل میکند. تنظیم حرکت این ابزار نیز بر اساس چرخدندههای متحرک انجام میشود که زنجیرهای به نام سیستم اپیسیکلیک را تشکیل میدهند.
بهطور کلی، استفاده از این دستگاه بسیار ساده و سریع است؛ اما در مدلهای برقی و بادی باید تنظیمات خاصی انجام شود که معمولاً در دفترچه راهنمای دستگاه توضیح داده شدهاند.
کاربردهای مولتی پلیر
مولتی پلیرها در مدلها و سایزهای مختلفی در بازار موجود هستند و هر یک برای صنایع خاصی طراحی شدهاند. برخی از رایجترین کاربردهای مولتی پلایرها عبارتند از:
- عدمنیازبهبرق
- باز کردن پیچها، مهرهها و بستهای محکم
- کار در فضاهایی با محدودیت استفاده از ابزارآلات دسته بلند
- استفاده در صنعت خودروسازی و تعمیرگاههای خودرو
- مونتاژ انواع محصولات در صنایع مختلف
- اجرای پروژههای ساختمانی و سازههای فلزی
- تعمیر و نگهداری تجهیزات سنگین
انواع مولتی پلیر
در حال حاضر مولتی پلایرها در سه دسته مولتی پلایر دستی، برقی و بادی یا پنوماتیک تولید و به بازار عرضه میشوند. در نتیجه انتخاب مناسبترین نوع مولتی پلیر بستگی به نیازها و شرایط کاری شما دارد. در ادامه به بررسی انواع مختلف این ابزار میپردازیم.
مولتی پلایر دستی
مولتی پلیر دستی ابزاری است که بهمنظور سفت کردن یا شل کردن چفت و بستهای سنگین مانند پیچ و مهرههای بزرگ صنعتی طراحی شده است. البته چون این نوع مولتی پلایر به صورت دستی کار میکند، برای مکانهایی که انرژی برق در دسترس نیست، بسیار مناسب است. در ضمن وزن سبک این ابزار باعث میشود تا حملونقل آن آسان باشد و به دلیل قیمت مناسب، گزینهای مقرونبهصرفه برای انجام فرایندهای صنعتی به شمار میرود.
مولتی پلایر برقی
مولتیپلایر برقی مجهز به یک ریزپردازنده است و به کمک آن عملکردی هوشمند و دقیق دارد. این دستگاه دارای امکانات متعددی از جمله عملکرد خودکار، توقف در زمان رسیدن به گشتاور موردنظر، خاموشی خودکار و قابلیت تنظیم گشتاور مطابق با نیاز کاربران است.
علاوه بر این، برای سفت و شل کردن پیچ و مهرههای سنگین و بستهایی که به نیروی گشتاور خاص نیاز دارند، مورد استفاده قرار میگیرد.مولتی پلایر بادی یا پنوماتیک
مولتی پلیر بادی یا پنوماتیک پیشرفتهتر از مولتی پلایر برقی بوده و از هوای فشرده برای تولید نیروی لازم جهت شل یا سفت کردن اتصالات استفاده میکند. در ضمن به دلیل دقت و قدرت بالایی که دارد، عمدتاً در پروژههای حساس و بزرگ مانند اتصالات فشار بالا، ماشینآلات سنگین و سازههای فلزی بهکار گرفته میشود. در مجموع با چرخش روان و پیوسته این مدل، گشتاور مورد نیاز برای پیچ و مهرههای بزرگ به راحتی تأمین میشود و معمولا دارای جدولی است که میزان گشتاور را بر اساس فشار ورودی مشخص میکند.
نکات ایمنی در زمان استفاده از مولتی پلیر
استفاده از مولتیپلیرها، با وجود ظاهر ساده آنها، مستلزم رعایت نکات ایمنی و اصول خاصی است؛ زیرا این ابزار قادر است گشتاورهای بسیار بالایی تولید کند و بیاحتیاطی در زمان کار با آن ممکن است منجر به آسیب به اپراتور یا قطعهکار شود. بهطور کلی، شناخت نحوه صحیح استفاده از مولتیپلیر نهتنها عمر مفید ابزار را افزایش میدهد، بلکه ایمنی محیط کار را نیز تضمین خواهد کرد. برای این منظور، هم در ابتدا باید ضریب تبدیل دستگاه را بررسی کرده و بر اساس آن تعیین نمایید که با چه میزان نیروی ورودی میتوانید مقدار گشتاور خروجی را ایجاد کنید.
همچنین هنگام کار با این دستگاه استفاده از آچار مناسب، به ویژه آچار ترکدار یا همان گشتاورسنج که بتواند نیروی دقیقی اعمال کند، ضروری خواهد بود. افزون بر آن اگر از مولتی پلیر دستی استفاده میکنید باید مطمئن شوید که پایه یا بازویی که به دستگاه متصل شده، بر روی سطحی محکم مهار شده باشد. به این ترتیب میتوانید از چرخش ناخواسته دستگاه جلوگیری نمایید. لازم به ذکر است که در صورت عدم مهار صحیح دستگاه مولتی پلایر به ویژه در زمان تولید گشتاور بالا میتواند منجر به آسیب دست کاربر شود.
بنابراین همیشه توصیه میشود که در زمان کار با مولتی پلیر از سیستمهای مهار یا پایههای کمکی استفاده کنید. ضمنا هرگز در حین اعمال نیرو، دست یا بدن خود را در مسیر حرکت احتمالی دستگاه قرار ندهید. پیش از استفاده از دستگاه هم باید وضعیت پیچها یا مهرهها را بررسی کنید تا اگر زنگزده یا گیر کردهاند، با استفاده از روانکننده یا ابزار کمکی آماده باز شدن شوند. این اقدام نه تنها ایمنی کاربر را افزایش میدهد بلکه از آسیب دیدن چرخدندههای داخلی مولتی پلایر، جلوگیری خواهد کرد.
راهنمای انتخاب مولتی پلیر
برای انتخاب مولتی پلیر مناسب، باید به چند نکته اساسی توجه کرد. در ابتدا تعیین میزان گشتاور موردنیاز از اهمیت بالایی برخوردار است. چون مولتی پلایرها با گشتاورهای متفاوتی طراحی و تولید میشوند و هنگام خرید باید مدلی را انتخاب کنید که توانایی تأمین نیروی لازم برای کارهای شما را داشته باشد. راحتی استفاده از مولتی پلایر نیز باید در زمان خرید بهترین گزینه مدنظر قرار گیرد. زیرا برخی از این ابزارها دارای طراحیهای سادهتری هستند که کار با آنها را آسانتر میکند.
در شرایط محیطی خاص مانند محیطهای صنعتی که به ابزارهای مقاوم و با دوامی نیاز است هم انتخاب مولتی پلیر مناسب اهمیت ویژهای پیدا میکند. توجه به سرعت تنظیم گشتاور، وزن و امکان حملونقل دستگاه نیز فاکتورهایی هستند که باید در زمان انتخاب دستگاه، متناسب با نوع پروژه اجرایی مورد توجه قرر بگیرند. به این ترتیب میتوانید ابزاری را انتخاب کنید که به بهترین شکل ممکن، نیازهای شما را برآورده سازد و باعث بهبود عملکرد در فرایندهای صنعتی و مکانیکی شود.
جمعبندی
مولتی
پلیرها ابزارهای تخصصی و کاربردی هستند که برای افزایش گشتاور خروجی و کاهش فشار بر کاربر طراحی شدهاند. این ابزارها در انواع دستی، بادی و برقی موجود بوده و هر یک با ویژگیها و محدودیتهای خاص خود، امکان انتخاب دقیق و متناسب با نیازهای مختلف را فراهم میکنند. در نظر گرفتن عواملی مانند ضریب گشتاور، محدوده گشتاور مورد نیاز، منبع تغذیه و شرایط محیطی از جمله عواملی هستند که باید در زمان خرید دستگاه مدنظر قرار بگیرند.
